
Analiza raportu końcowego z „Programu edukacyjnego w zakresie prewencji wtórnej u pacjentów
z chorobami układu krążenia (2011)”.
Raport z badania został przygotowany przez On Board PR.
Celem Programu było zachęcenie uczestniczących w nim pacjentów do przyjęcia aktywnej postawy wobec własnego zdrowia, poprzez podniesienie wiedzy i świadomości na temat profilaktyki chorób układu krążenia – terapeutycznej modyfikacji stylu życia. Główny nacisk merytoryczny został położony na przekazanie informacji na temat roli aktywności fizycznej w profilaktyce oraz praktycznych wskazówek dla pacjentów w okresie lub po okresie rehabilitacji kardiologicznej.
W Programie edukacyjnym w zakresie prewencji wtórnej u pacjentów z chorobami układu krążenia uczestniczyło łącznie 852 lekarzy POZ i lekarzy kardiologów (Edukatorzy). Działania edukacyjne przeprowadzono wśród pacjentów zgłaszających się do przychodni POZ oraz poradni kardiologicznych na terenie całej Polski ( 49,79% mężczyzn i 50,21% kobiet).
„Program edukacyjny w zakresie prewencji wtórnej u pacjentów z chorobami układu krążenia” został zrealizowany od 20 stycznia do 20 kwietnia 2011 roku.
- Wśród najczęściej poruszanych zagadnień dotyczących prewencji wtórnej chorób układu krążenia były: hipercholesterolemia (86,71%), znaczenie aktywności fizycznej dla pacjentów
z chorobami układu krążenia (64,25%) oraz praktyczne wskazówki w zakresie podejmowania aktywności ruchowej (41,91%). - Najwyższy poziom wiedzy edukowanych pacjentów w zakresie prewencji wtórnej chorób układu krążenia dotyczył hipercholesterolemii (70,77%). Na kolejnych pozycjach znalazły się następujące zagadnienia: znaczenie aktywności fizycznej u pacjentów z chorobami układu krążenia (46,38%), praktyczne wskazówki na temat podejmowania aktywności ruchowej (22,71%).
- Najniższy poziom wiedzy edukowanych pacjentów dotyczył: rehabilitacji kardiologicznej
u pacjentów po zawale mięśnia serca (51,09%), zaleceń dla chorych po okresie rehabilitacji kardiologicznej lub po incydencie sercowo--naczyniowym (47,10%) oraz praktycznych wskazówek odnośnie podejmowania aktywności fizycznej (32,13%). - W wyniku prowadzonych rozmów edukacyjnych Edukatorzy wskazali zagadnienia z zakresu prewencji wtórnej chorób układu krążenia, które dla edukowanych osób okazywały się najbardziej interesujące i najistotniejsze ze względu na stan ich zdrowia czy ewentualne nasilenie czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Wśród wskazanych zagadnień znalazły się m.in.: hipercholesterolemia (55,31%), znaczenie aktywności fizycznej u pacjentów
z chorobami układu krążenia (25,36%), praktyczne wskazówki dotyczące podejmowania aktywności fizycznej (24,52%). - Zdaniem prawie wszystkich Edukatorów (99,88%) pacjenci objęci „Programem edukacyjnym w zakresie prewencji wtórnej u pacjentów z chorobami układu krążenia” deklarowali stosowanie się do wskazówek i zaleceń, które otrzymali w trakcie rozmowy edukacyjnej prowadzonej w ramach realizowanego Programu.
- Zdaniem zdecydowanej większości Edukatorów (71%) forma Programu, tj. rozmowa edukacyjna połączona z przekazaniem broszury edukacyjnej całkowicie spełniała oczekiwania pacjentów objętych Programem.
- Prawie wszyscy Edukatorzy (98,79%) uznali, że edukowani pacjenci uznali podejmowane
w trakcie spotkań edukacyjnych zagadnienia, dotyczące prewencji wtórnej chorób układu krążenia, za interesujące i przydatne z praktycznego punktu widzenia. - Niemal wszyscy Edukatorzy (96,13%) zaobserwowali, że pacjenci uczestniczący
w spotkaniach edukacyjnych włączali się aktywnie w proces edukacji zdrowotnej, zadając wiele dodatkowych pytań z zakresu prewencji wtórnej chorób serca i naczyń. - Niemal wszyscy Edukatorzy (98,91%) stwierdzili, że realizowanie „Programu edukacyjnego
w zakresie prewencji wtórnej pacjentów z chorobami układu krążenia” jest bezwzględnie potrzebne. - Zdecydowana większość ankietowanych Edukatorów (96,62%) oceniła wysoko poziom merytoryczny materiałów edukacyjnych wykorzystanych podczas realizacji Programu.
- Niemal wszyscy Edukatorzy (99,28%) uznali, że kontynuacja „Programu edukacyjnego
w zakresie prewencji wtórnej pacjentów z chorobami układu krążenia” jest bezwzględnie potrzebna. - Niemal wszyscy Edukatorzy (99,76%) uznali, iż „Program edukacyjny w zakresie prewencji wtórnej pacjentów z chorobami układu krążenia” przyczynił się do podniesienia wiedzy oraz świadomości zdrowotnej pacjentów objętych działaniami edukacyjnymi w ramach realizacji Programu.
- Zdaniem Edukatorów podczas kolejnych edycji Programu należy poszerzyć obszar działań edukacyjnych między innymi o następujące zagadnienia: właściwa dieta (15,70%), nikotynizm (7,49%), nadwaga i/lub otyłość (4,59%).
Analiza raportu końcowego z programu edukacyjnego z zakresu profilaktyki nadciśnienia tętniczego „Nadciśnienie tętnicze – znajomość zasad postępowania - 2010”.
Raport z badania został przygotowany przez On Board PR.
Celem programu edukacyjnego było zwiększenie świadomości i wiedzy pacjentów w zakresie zasad właściwego postępowania u chorego na nadciśnienie tętnicze. W ramach prowadzonych działań edukacyjnych największy nacisk merytoryczny został położony na przekazanie informacji dotyczących zagrożeń wynikających z wysokiego ciśnienia krwi oraz sposobów zapobiegania nadciśnieniu i kontroli ciśnienia tętniczego.
Program edukacyjny miał charakter otwarty. Edukowaną grupę stanowili pacjenci (kobiety
i mężczyźni) w wieku powyżej 18 lat aktualnie leczeni z powodu nadciśnienia tętniczego, zgłaszający się do lekarzy POZ i specjalistów w przychodniach na terenie Polski. Przewaga kobiet (50,46%) wśród edukowanych pacjentów odzwierciedla ogólną proporcję wśród pacjentów zgłaszających się
do placówek lecznictwa otwartego.
- Najczęściej poruszanym tematem w zakresie profilaktyki nadciśnienia tętniczego były zagrożenia płynące z podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi (87,69%). Na drugim miejscu znalazła się grupa zagadnień związanych ze sposobami zapobiegania i kontroli nadciśnienia: redukcja masy ciała (66,15%), aktywność (52,31%), dieta (44,62%), zalecenia (49,23%).
- Edukowani pacjenci posiadali największą wiedzę na temat zagrożeń jakie niesie ze sobą zbyt wysokie ciśnienie krwi (72,31%).
- Edukowani wykazali się najmniejszą wiedzą w zakresie zagadnień związanych z redukcją masy ciała (53,54%) i znaczenia przestrzegania zaleceń lekarskich (56,08%).
- 68,46% Edukatorów stwierdziło, że większość ich pacjentów uznała formę prowadzenia edukacji za całkowicie spełniającą ich oczekiwania.
- Ponad 3/4 Edukatorów (75,38%) uznało Program za całkowicie spełniający ich oczekiwania. Żaden z Edukatorów nie stwierdził, że Program nie spełnia jego oczekiwań.
- Niemal wszyscy Edukatorzy tj. 99,23% stwierdzili, że większość ich pacjentów uznało omawiane zagadnienia za interesujące i przydatne.
- Większość edukowanych pacjentów (85,38%) aktywnie uczestniczyła w edukacji zadając dodatkowe pytania lekarzom prowadzącym edukację.
- Wszyscy lekarze (100%) biorący udział w edukacji uznali przydatność prowadzenia programów edukacyjnych skierowanych do pacjentów.
- Ponad 90% Edukatorów wysoko oceniło poziom merytoryczny materiałów edukacyjnych.
- Wszyscy Edukatorzy jednogłośnie wskazali potrzebę kontynuacji Programu Edukacyjnego „Nadciśnienie tętnicze – znajomość zasad postępowania”.
- Blisko połowa Edukatorów (47,31%) stwierdziła że przy kolejnej edycji Programu Edukacyjnego nie ma konieczności wprowadzania podziału na grupy wiekowe pacjentów,
do których byłaby skierowana edukacja. - Edukatorzy po konsultacjach z pacjentami wskazali zagadnienia, które warto pogłębić
w przyszłych edycjach Programu Edukacyjnego z zakresu profilaktyki nadciśnienia tętniczego. Są to: zagrożenia, jakie niesie ze sobą zbyt wysokie ciśnienie krwi (35,36%), problem diet (29,12%), propagowanie aktywności fizycznej i zdrowego trybu życia (23,95%) oraz konieczność systematycznego przyjmowania leków i dobrej współpracy z lekarzem (11,57%). - Blisko 100% lekarzy (99,23%) uznało, że Program Edukacyjny „Nadciśnienie tętnicze
– znajomość zasad postępowania” przyczynił się do podniesienia wiedzy i świadomości pacjentów.
Analiza raportu końcowego z programu edukacyjnego z zakresu profilaktyki nadciśnienia tętniczego „Nadciśnienie tętnicze – znajomość zasad postępowania”.
Raport z badania został przygotowany przez On Board PR.
Celem programu edukacyjnego było zwiększenie wiedzy i wzrost świadomości pacjentów na temat zasad postępowania chorego na nadciśnienie tętnicze. Największy nacisk merytoryczny został położony na przekazanie informacji dotyczących zagrożeń spowodowanych wysokim ciśnieniem krwi. Program miał na celu edukację pacjentów w zakresie sposobów zapobiegania nadciśnieniu oraz kontroli ciśnienia tętniczego, do których zaliczono m.in.: redukcję i utrzymywanie prawidłowej masy ciała, aktywność fizyczną, właściwą dietę, przyjmowanie leków obniżających ciśnienie, przestrzeganie zaleceń lekarskich.
Program edukacyjny miał charakter otwarty. Edukowaną grupę stanowili pacjenci – kobiety
i mężczyźni w wieku powyżej 18 lat, aktualnie leczeni z powodu nadciśnienia tętniczego, zgłaszający się do lekarzy POZ i specjalistów na terenie Polski. Przewaga kobiet wśród edukowanych pacjentów odzwierciedla ogólną proporcję wśród pacjentów zgłaszających się do placówek lecznictwa otwartego.
Program realizowano w terminie od 21.03.2011 r. do 21.06.2011 r.
- Najczęściej poruszanym tematem były zagrożenia wynikające z podwyższonego ciśnienia krwi (79%). Na kolejnych pozycjach uplasowały się zagadnienia dotyczące sposobów zapobiegania nadciśnieniu i kontroli ciśnienia tętniczego: redukcja masy ciała (58%), aktywność fizyczna (47%), przestrzeganie zaleceń (47%), właściwa dieta (43%).
- Edukowanie pacjenci wykazali się największą wiedzą w zakresie zagadnień związanych
z redukcją masy ciała jako sposobem zapobiegania i kontroli ciśnienia tętniczego (64%). - Edukowani pacjenci posiadali najmniejszą wiedzę w zakresie zagadnień związanych
z aktywnością fizyczną (51%) oraz właściwa dietą (50%) jako sposobami zapobiegania
i kontroli ciśnienia tętniczego, a także w zakresie zagadnień dotyczących zagrożeń jakie niesie ze sobą zbyt wysokie ciśnienie krwi. - Blisko 3 edukowanych pacjentów (74%) uznało formę prowadzenia edukacji za całkowicie spełniającą ich oczekiwania.
- Zdaniem niemal wszystkich pacjentów (98%) omawiane zagadnienia były przydatne
i interesujące. - Zdecydowana większość pacjentów (84%) aktywnie uczestniczyła w edukacji zadając dodatkowe pytania lekarzom prowadzącym edukację.
- Niemal wszyscy lekarze (97%), którzy brali udział w edukacji, uznali za przydatne prowadzenie programów edukacyjnych skierowanych do pacjentów.
- Ponad 3 Edukatorów (77%) uznało program za spełniający ich oczekiwania.
- Niemal wszyscy Edukatorzy (96%) ocenili wysoko poziom merytoryczny materiałów edukacyjnych.
- Zdaniem prawie wszystkich Edukatorów (99%) należy bezwzględnie kontynuować program edukacyjny z zakresu profilaktyki nadciśnienia tętniczego.
- Połowa Edukatorów (50%) uznała, że realizując kolejne edycje programu edukacyjnego „Nadciśnienie tętnicze – znajomość zasad postępowania” nie ma konieczności wprowadzania podziału pacjentów na grupy wiekowe.
- Większość Edukatorów (63%) była zdania, że w kolejnych edycjach programu edukacyjnego
z zakresu profilaktyki nadciśnienia tętniczego należy pogłębić zagadnienia dotyczące zagrożeń płynących ze zbyt wysokiego ciśnienia krwi oraz aktywności fizycznej jako sposobu zapobiegania i kontroli ciśnienia tętniczego (55%). - Edukatorzy po konsultacjach z pacjentami wskazali te obszary, które w sposób szczególny wymagają prowadzenia działań edukacyjnych w ramach realizacji kolejnych edycji programu edukacyjnego „Nadciśnienie tętnicze – znajomość zasad postępowania”. Są to: konieczność samokontroli poziomu cienienia (28%), profilaktyka nadciśnienia tętniczego wśród młodych dorosłych pacjentów (21%), aktywność fizyczna – przykładowe ćwiczenia (20%), modyfikacja diety – przykładowe jadłospisy (19%).
- Niemal wszyscy Edukatorzy (99%) stwierdzili, że program edukacyjny „Nadciśnienie tętnicze
– znajomość zasad postępowania” przyczynił się do podniesienia wiedzy i wzrostu świadomości edukowanych pacjentów aktualnie leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego.
Analiza raportu końcowego z „Programu edukacyjnego z zakresu profilaktyki chorób układu krążenia” (2010).
Raport z badania został przygotowany przez On Board PR.
Celem Programu było zachęcenie pacjentów POZ i poradni kardiologicznych do przyjęcia aktywnej postawy względem własnego zdrowia poprzez przekazanie wiedzy na temat profilaktyki chorób układu krążenia. Program miał na celu wzrost świadomości pacjentów w zakresie zagadnień dotyczących czynników ryzyka i zagrożeń, które mają istotne znaczenie dla tej grupy chorób układu krążenia.
Do tej grupy czynników należą: nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, cukrzyca, nadwaga, brak odpowiedniej diety i aktywności, spożywanie nadmiernej ilości alkoholu, palenie papierosów. Celem Programu było również zwrócenie uwagi na znaczenie przestrzegania zaleceń lekarskich
i komunikację pomiędzy lekarzem i pacjentem w procesie terapeutycznym.
W „Programie edukacyjnym z zakresu profilaktyki chorób układu krążenia” (2010) wzięło udział 1413 lekarzy POZ i lekarzy kardiologów (Edukatorzy) oraz pacjenci – mężczyźni (49,25%) i kobiety (50,75%) - przychodni pionu POZ oraz poradni kardiologicznych z terenu całej Polski.
Program edukacyjny został zrealizowany: od 1 kwietnia do 30 czerwca 2010 roku.
- Wśród zagadnień dotyczących profilaktyki chorób układu krążenia, najczęściej poruszanych przez Edukatorów, na pierwszym miejscu znalazły się wyniki oceny globalnego (ogólnego) ryzyka sercowo-naczyniowego (63,31%). Na kolejnych pozycjach uplasowały się zagadnienia dotyczące nadciśnienia tętniczego (61,75%) oraz nadwagi i/lub otyłości (47,13%). Najmniej poruszanym tematem w trakcie spotkań edukacyjnych z pacjentami było nadmierne spożywanie alkoholu (14,48%).
- Edukowani pacjenci wykazali się największą wiedzą w zakresie następujących aspektów prewencji chorób układu krążenia: palenie tytoniu (68,44%), nadwaga i/lub otyłość (45,06%), nadmierne spożycie alkoholu (37,46%).
- Edukowani pacjenci posiadali najmniejszą wiedzę na temat ogólnej oceny ryzyka sercowo
- naczyniowego (61,86%), cukrzycy (45,38%), zaburzeń lipidowych (43,04%). - Zdecydowana większość Edukatorów (68,11%) uznała, że forma edukowania pacjentów
w zakresie profilaktyki chorób układu krążenia poprzez rozmowy edukacyjnej i przekazanie broszury informacyjnej spełnia całkowicie oczekiwania pacjentów uczestniczących
w Programie. - Zdaniem niemal wszystkich Edukatorów (98,86%) zagadnienia merytoryczne z zakresu profilaktyki chorób układu sercowo - naczyniowego większość edukowanych pacjentów oceniała jako interesujące i przydatne.
- Blisko 91% (90,92%) Edukatorów deklarowało, że ich pacjenci aktywnie uczestniczyli
w rozmowie edukacyjnej z profesjonalistą medycznym. - Niemal wszyscy Edukatorzy (99,72%) jednoznacznie stwierdzili, że realizacja „Programu edukacyjnego z zakresu profilaktyki chorób układu krążenia” jest potrzebna osobom chorym bądź też zagrożonym zachorowaniem na chorobę serca lub naczyń.
- Blisko 70 % Edukatorów (67,99%) uznało, że forma Programu, tj. edukacja pacjentów podczas wizyty w gabinecie lekarza prowadzącego, połączona z przekazaniem materiałów informacyjnych całkowicie spełniała oczekiwania edukowanych pacjentów.
- Ponad 4/5 Edukatorów (88,77%) wysoko oceniło poziom merytoryczny materiałów edukacyjnych.
- Niemal wszyscy Edukatorzy (99,86%) uznali, że kontynuacja „Programu edukacyjnego
z zakresu profilaktyki chorób układu krążenia” jest bezwzględnie potrzebna. - Ponad połowa Edukatorów (53,12%) była zdania, iż przy kolejnych edycjach Programu nie ma potrzeby wprowadzania podziału na grupy wiekowe edukowanych pacjentów.
- W wyniku obserwacji prowadzonych w ramach realizacji „Programu edukacyjnego z zakresu profilaktyki chorób układu krążenia” Edukatorzy wskazali zagadnienia, które wymagają pogłębienia w ramach kolejnych edycji Programu. Są to m.in.: ocena globalnego ryzyka sercowo-naczyniowego (48,86%), właściwe nawyki dietetyczne (42,97%), nadwaga i/lub otyłość (40,63%).
- Zdaniem Edukatorów podczas kolejnych edycji Programu należy podjąć szczególne działania edukacyjne w zakresie następujących obszarów tematycznych: właściwa dieta (45,53%), systematyczna aktywność fizyczna (35,21%), nadwaga i/lub otyłość (17,13%).
- Niemal wszyscy Edukatorzy (99,78%) stwierdzili, że „Program edukacyjny z zakresu profilaktyki chorób układu krążenia” przyczynił się do podniesienia do podniesienia przedmiotowej wiedzy oraz świadomości zdrowotnej włączonych do Programu pacjentów POZ
i poradni kardiologicznych.
Analiza raportu końcowego z „Programu edukacyjnego w zakresie prewencji wtórnej u pacjentów z chorobami układu krążenia (2010)”.
Raport z badania został przygotowany przez On Board PR.
Celem Programu było zachęcenie uczestniczących w nim pacjentów do przyjęcia aktywnej postawy wobec własnego zdrowia, poprzez podniesienie wiedzy i świadomości na temat niefarmakologicznej profilaktyki chorób układu krążenia. Główny nacisk merytoryczny został położony na przekazanie informacji dotyczących znaczenia aktywności fizycznej oraz praktycznych wskazówek dla pacjentów w okresie lub po okresie rehabilitacji kardiologicznej, realizowanej zarówno w szpitalu (in-patient), jaki
i po jego opuszczeniu (out-patient cardiac rehabilitation).
W „Programie edukacyjnym w zakresie prewencji wtórnej u pacjentów z chorobami układu krążenia” uczestniczyło łącznie 1119 lekarzy POZ i lekarzy kardiologów (Edukatorzy). Działania edukacyjne przeprowadzono wśród pacjentów zgłaszających się do przychodni POZ oraz poradni kardiologicznych na terenie całej Polski, ze szczególnym uwzględnieniem osób po zabiegach angioplastyki naczyń wieńcowych (PCI, CABG). Wśród edukowanych pacjentów 50,50% stanowili mężczyźni, a 49,50% kobiety.
„Program edukacyjny w zakresie prewencji wtórnej u pacjentów z chorobami układu krążenia” został zrealizowany od 13 września do 30 listopada 2010r.
- Wśród najczęściej poruszanych zagadnień dotyczących prewencji wtórnej chorób układu krążenia były: hipercholesterolemia (86,95%), znaczenie aktywności fizycznej dla osób
z chorobami układu krążenia (66,37%) oraz praktyczne wskazówki w zakresie podejmowania aktywności ruchowej (40,66%). - Najwyższy poziom wiedzy edukowanych pacjentów w zakresie prewencji wtórnej chorób układu krążenia dotyczył hipercholesterolemii (73,09%). Na kolejnych pozycjach uplasowały się następujące zagadnienia: znaczenie aktywności fizycznej dla pacjentów z chorobami układu krążenia (52,11%), praktyczne wskazówki na temat podejmowania aktywności ruchowej (22,59%).
- Najniższy poziom wiedzy edukowanych pacjentów został odnotowany w obszarach związanych z rehabilitacją kardiologiczną u pacjentów po zawale mięśnia serca (49,70%), zaleceniami dla chorych po okresie rehabilitacji kardiologicznej lub po incydencie sercowo
-naczyniowym (45,28%). - W wyniku obserwacji prowadzonych w ramach realizacji Programu Edukatorzy wskazali zagadnienia z zakresu prewencji wtórnej chorób układu krążenia, które uznali za najważniejsze i najbardziej interesujące. Były to m.in.: hipercholesterolemia (57,23%), znaczenie aktywności fizycznej u pacjentów z chorobami układu krążenia (27,11%), praktyczne wskazówki odnośnie podejmowania aktywności fizycznej (24,20%).
- Zdaniem prawie wszystkich Edukatorów (99,59%) pacjenci objęci „Programem edukacyjnym w zakresie prewencji wtórnej u pacjentów z chorobami układu krążenia” deklarowali stosowanie się do wskazówek i zaleceń otrzymanych podczas spotkania edukacyjnego.
- Blisko 3/4 Edukatorów (74,40%) uznało, że forma Programu, tj. rozmowa edukacyjna połączona z przekazaniem broszury edukacyjnej całkowicie spełnia oczekiwania pacjentów objętych Programem.
- Niemal wszyscy Edukatorzy (99,90%) stwierdzili, że omawiane w trakcie spotkań edukacyjnych zagadnienia dotyczące prewencji wtórnej chorób układu krążenia są
interesujące i przydatne dla edukowanych pacjentów. - Ponad 90 % Edukatorów (91, 57%) było zdania, że włączeni do Programu edukacyjnego pacjenci w większości przypadków uczestniczyli aktywnie w procesie edukacji zdrowotnej poprzez zadawanie wielu dodatkowych pytań z zakresu prewencji wtórnej chorób układu krążenia.
- Niemal wszyscy Edukatorzy (99,20%) stwierdzili, że realizowanie „Programu edukacyjnego
w zakresie prewencji wtórnej pacjentów z chorobami układu krążenia” jest bezwzględnie potrzebne. - Zdecydowana większość ankietowanych Edukatorów (94,48%) oceniła wysoko poziom merytoryczny materiałów edukacyjnych wykorzystanych w ramach Programu.
- Niemal wszyscy Edukatorzy (99,10%) uznali, że kontynuacja „Programu edukacyjnego
w zakresie prewencji wtórnej pacjentów z chorobami układu krążenia” jest bez wątpienia potrzebna. - Niemal wszyscy Edukatorzy (99,90%) uznali, iż „Program edukacyjny w zakresie prewencji wtórnej pacjentów z chorobami układu krążenia” przyczynił się do podniesienia wiedzy oraz świadomości zdrowotnej włączonych do projektu pacjentów.
- Zdaniem Edukatorów podczas kolejnych edycji Programu należy włączyć do treści programowych zagadnienia dotyczące czynników ryzyka i zachowań zdrowotnych, które są istotne z punktu widzenia prewencji wtórnej chorób układu krążenia. Są to kwestie związane z właściwą dietą (35,09%), nadwagą i/lub otyłością (21,27%), nikotynizmem (17,98%).
